
Jak wynika z danych, Polska wciąż znajduje się w czołówce krajów europejskich pod względem dynamiki rozwoju rynku fotowoltaiki i przyrostu nowych mocy. Mimo to przed polską branżą farm fotowoltaicznych wciąż stoi wiele wyzwań, częściowo związanych z kryzysem energetycznym i licznymi barierami administracyjnymi. Z jakimi problemami spotykają się dziś inwestorzy działający w branży fotowoltaiki i w jaki sposób mogą sobie z nimi radzić?
Zgodnie z przepisami prawa farmy fotowoltaiczne mogą być budowane na terenie o IV lub niższej klasie ziemi, jak również na nieużytkach rolnych. Co ważne, realizacja tego typu inwestycji musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego przez radę danej gminy. Niestety, w tym momencie inwestorzy napotykają na pierwsze schody – obszar naszego kraju w przeważającej większości nie jest objęty tym planem.
Niepokojącą informacją dla inwestorów jest również fakt, że pod obrady Sejmu trafiła w ostatnim czasie nowa ustawa o planowaniu przestrzennym. Zgodnie z jej treścią od 2026 roku rolnicy nie będą mogli dzierżawić pod farmy fotowoltaiczne gruntów IV klasy, co stanowi niemal 40% wszystkich gruntów rolnych w Polsce. Co więcej, decyzje o warunkach zabudowy będą obowiązywały przez maksymalnie pięć lat, co wprowadzi dodatkowe utrudnienia dla inwestorów realizujących projekty związane z budową farm fotowoltaicznych. Może się bowiem okazać, że przy zaawansowanych inwestycjach inwestorzy będą musieli kilkukrotnie pozyskiwać decyzję o warunkach zabudowy, co mocno wydłuży cały proces związany z budową i zwiększy obciążenie organów administracji.
Nie da się ukryć, że energia słoneczna jest dziś uważana za przyszłościowe źródło energii o ogromnym potencjale. Niestety, często słyszy się też opinie, że stabilność i niezawodność tego typu konstrukcji wciąż pozostawia wiele do życzenia. Taka instalacja nie jest obojętna na zmiany pogody, a ze względu na trudności w określeniu poziomu nasłonecznienia ryzyko niestabilności w wyniku zmian częstotliwości i napięcia jest bardzo duże.
Rozwiązaniem tego problemu mogą okazać się natomiast nowoczesne urządzenia służące do magazynowania energii, które zapewniają stały dostęp do sieci – nawet przy ograniczonej produkcji energii słonecznej. Dzięki nim jesteśmy w stanie utrzymać częstotliwość i napięcie sieci na względnie stałym poziomie, zachowując tym samym kontrolę nad utrudnieniami technicznymi w pracy instalacji.
Ograniczenia prawne związane z planowaniem przestrzennym to nie jedyne regulacje związane z budową i eksploatacją farm fotowoltaicznych. Inwestorzy, którzy planują realizację projektu instalacji PV muszą uwzględnić w nim także informacje na temat podstawowych parametrów technicznych dotyczących urządzeń, wykorzystywanych technologii oraz mocy.
Co ważne, inwestorzy są zobowiązani do uzyskania 4 podstawowych pozwoleń na rozpoczęcie budowy elektrowni słonecznej. Każdy z tych dokumentów jest z kolei wydawany dopiero po złożeniu pełnej dokumentacji wraz ze stosownymi wnioskami od odpowiednich instytucji. Są to:
Na koniec inwestor powinien ubiegać się o uzyskanie koncesji Urzędu Regulacji Energetyki, która jest niezbędna w przypadku farm fotowoltaicznych o mocy przekraczającej 500 kWh. Po założeniu farmy fotowoltaicznej inwestor musi dostarczyć także dokumentację potwierdzającą prawo do użytkowania, promesę, mapkę geodezyjną oraz prognozowany bilans finansowy na kolejne 3 lata.